80% Người Dân Malawi Vẫn Ngoại Tuyến Dù Đã Có Vùng Phủ Sóng – Báo Cáo Mới Của GSMA Nêu Bật Con Đường Tiếp Cận Số Toàn Diện Và Mức Tăng Trưởng 1,1 Nghìn Tỷ MWK

Điều gì đã xảy ra

Một báo cáo mới của GSMA cho biết mặc dù mạng di động tại Malawi đã phủ sóng gần như toàn quốc, có tới 80% người dân nước này vẫn chưa sử dụng internet di động. Báo cáo chỉ ra rằng đây là một "khoảng cách sử dụng" (usage gap) rõ rệt — hạ tầng mạng đã sẵn sàng, nhưng phần lớn dân số vẫn chưa kết nối trên thực tế.

GSMA ước tính nếu khoảng cách này được thu hẹp, nền kinh tế Malawi có thể tăng thêm khoảng 1,1 nghìn tỷ Kwacha (MWK). Báo cáo đề xuất các bên liên quan — bao gồm chính phủ, nhà mạng và các tổ chức phát triển — cần phối hợp giải quyết những rào cản khiến người dân không sử dụng dịch vụ, thay vì chỉ tiếp tục mở rộng vùng phủ sóng vật lý.

Vì sao điều này quan trọng

Câu chuyện này cho thấy một nghịch lý quan trọng trong chuyển đổi số khu vực: có hạ tầng không đồng nghĩa với có khả năng tiếp cận thực chất. Đối với các nhà lãnh đạo trong lĩnh vực chuyển đổi số và dịch vụ công, đây là lời nhắc rằng đầu tư vào hạ tầng viễn thông chỉ là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ để đạt được phổ cập số.

Khoảng cách sử dụng thường bắt nguồn từ các rào cản như chi phí thiết bị, khả năng chi trả dịch vụ dữ liệu, kỹ năng số, hoặc mức độ liên quan của nội dung/dịch vụ đối với đời sống người dùng. Với các chính phủ và nhà mạng tại các thị trường đang phát triển, báo cáo này gợi ý rằng chiến lược phổ cập số cần chuyển trọng tâm từ "xây dựng mạng" sang "thiết kế trải nghiệm và mô hình giá phù hợp với người dùng".

Số liệu đáng chú ý

• 80% người dân Malawi hiện chưa sử dụng internet di động, dù đã nằm trong vùng phủ sóng mạng.
• 1,1 nghìn tỷ MWK là mức tăng trưởng kinh tế ước tính nếu khoảng cách sử dụng này được thu hẹp, theo tính toán của GSMA.

Góc nhìn của Renascence

Điều dễ bị bỏ qua trong các báo cáo về "khoảng cách số" là xu hướng đổ lỗi cho hạ tầng, trong khi vấn đề thực sự thường nằm ở trải nghiệm và hành vi người dùng.

Một mạng di động phủ sóng 100% không tạo ra giá trị nếu người dùng không thấy lý do thuyết phục, không đủ khả năng chi trả, hoặc không đủ tự tin để sử dụng nó. Đây chính là bài toán thiết kế dịch vụ và kinh tế học hành vi, không đơn thuần là bài toán hạ tầng. Các nhà mạng và cơ quan quản lý nên đầu tư vào nghiên cứu hành vi người dùng chưa kết nối, thử nghiệm các gói cước vi mô, giao diện đơn giản hóa và các điểm chạm hỗ trợ trực tiếp — thay vì tiếp tục đo lường thành công chỉ bằng phạm vi phủ sóng.